Rocznica uchwalenia Konstytucji 3 Maja

Szanowni Państwo!

Zebraliśmy się dzisiaj, aby świętować 231 rocznicę uchwalenia Konstytucji 3 Maja. Ten tak doniosły i reformatorski akt, który wciąż jest dla nas wielką lekcją nowoczesnego i dojrzałego patriotyzmu, powstawał w niespokojnych czasach, gdy zagrożenie dla bytu państwa polskiego stanowiły nie tylko zakusy sąsiadów, ale również prywata i zdrada, szerzące się w kraju jak zaraza. Autorzy Ustawy Rządowej, w tym tak wybitni mężowie stanu, jak Ignacy Potocki, Hugo Kołłątaj, czy Stanisław Małachowski w jedenastu artykułach określili ustrojowe zręby przyszłej polskiej państwowości.

Konstytucja promowała wartości demokratyczne, opowiadała się za trójpodziałem władzy, likwidowała instytucje, które niczym nowotwór toczyły niegdyś potężną Rzeczpospolitą Obojga Narodów. Ten doniosły akt przyniósł obywatelom radość, optymizm i entuzjazm, stawiając Polskę w pierwszym rządzie oświeconych państw. Niestety, to wielkie dzieło przetrwało zaledwie rok. Konfederacja Targowicka i wkroczenie wojsk rosyjskich do Polski zgasiły blask tej pochodni postępu, niszcząc nadzieje Polaków na jasną przyszłość, pogrążając naszą Ojczyznę w mroku zaborów.

Lecz duch Konstytucji 3 Maja przetrwał w świadomości Polaków, mimo wielu dziejowych zakrętów i dzisiaj rocznica jej uchwalenia jest naszym wielkim narodowym świętem. I choć Konstytucja nie powstrzymała upadku Ojczyzny, to jednak nie udało się naszym nieprzyjaciołom wymazać z pamięci Polaków jej przesłania, które przekazywane z pokolenia na pokolenie pozwoliło przetrwać narodowi do chwili, gdy chwytając za oręż nasi przodkowie mogli stanąć do walki o niepodległą Najjaśniejszą Rzeczpospolitą.

Drodzy zebrani!

Przez wszystkie lata pełnienia urzędu wójta, podczas moich przemówień, starałem się przełożyć idee trzeciomajowe na czasy teraźniejsze, odnaleźć ich ponadczasowość w codzienności XXI wieku. Nawet w najczarniejszych myślach, nie przyszło mi nigdy do głowy, że kiedyś nadejdzie chwila, że będę przemawiał w tym dniu w momencie, gdy za naszą granicą będzie toczyć się wojna wywołana przez wroga demokracji i sprzeciwiającą się prawu narodów do samostanowienia Rosję, wciąż tkwiącą w swych anachronicznych, imperialnych zapędach. Haniebna wojna, w której barbarzyństwo i zezwierzęcenie najeźdźców przywołują na myśl najbardziej mroczne rozdziały historii ludzkości. Ta wojna nie może być dla nas obojętna, zarówno ze względów czysto ludzkich, jak i geopolitycznych. Dziś nabiera nowego znaczenia, tak bliskie sercom Polaków hasło „ Za Wolność Naszą i Waszą” . Bo to nie tylko wojna o niepodległość Ukrainy, to wojna o wartości, które stworzyły cywilizację zachodu jak wolność, demokracja, szacunek do ludzkiego życia, to wojna o powstrzymanie szalonego autokraty, którego zwycięstwo stanowiłoby śmiertelne zagrożenie nie tylko dla sąsiadów Rosji, ale i całego świata.

Dziś musimy pamiętać, że wolność nie jest nam dana raz na zawsze. Że każdego dnia musimy o nią dbać i być gotowymi w każdej chwili o nią walczyć. Doskonale rozumiał to m.in. Andrzej Frycz-Modrzewski, który już w XVI w pisał „Człowiek rodzi się nie sobie, lecz dla swojej Ojczyzny”. W swej mądrości pisał również w swoim wielkim dziele : „O poprawie Rzeczypospolitej”, że „Żadne korzyści z wojen nie są tak wielkie, aby ich szkodom mogły dorównać” Wydaje się, że po hekatombie dwóch wojen światowych nikt co do tego nie powinien mieć wątpliwości. A jednak…
Będąc świadkami żywej i dramatycznej historii zdajemy dziś egzamin z człowieczeństwa. Wielu z nas otwarło swoje domy dla wojennych uchodźców. Ludzi, którzy często stracili wszystko. To powód do dumy. Ale jeśli jako naród mamy trwać przez dalsze wieki, musimy zdać też egzamin z patriotyzmu, wyrzec się prywaty i waśni, pamiętając, że na przestrzeni wieków potrafiliśmy w chwilach wielkiej próby jednoczyć się w siłę, zapominać o urazach i wzajemnych krzywdach. Musimy też pamiętać o przestrogach Jana Kochanowskiego „Skujmy talerze na talary, skujmy, A żołnierzowi pieniądze gotujmy!”. Jak uczy historia, nigdy, w żadnych czasach, nie wolno zaniedbywać sfery obronności kraju. Tylko wysoka zdolność bojowa nowoczesnej armii i mądre sojusze mogą odstraszyć potencjalnych agresorów.

Szanowni Państwo,

Konstytucja 3 maja wciąż może i powinna nas inspirować, służąc jako drogowskaz politycznej mądrości, sprawiedliwości, umiłowania ojczyzny i obywatelskich cnót. Świętujmy dziś, radując się, że to wielkie, ponadczasowe dzieło, będące natchnieniem i wzorem dla wielu innych narodów, zastało zrodzone przez polską myśl. Kochajmy Polskę i pracujmy dla niej, doceniając też nasze małe ojczyzny. Bądźmy dla siebie dobrzy i dbajmy o siebie wzajemnie. Bądźmy dumnymi Polakami i dobrymi Europejczykami.

0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments